Zanim instalacja fotowoltaiczna zostanie zamontowana na dachu, trzeba stworzyć jej projekt. Dobry plan to podstawa prawidłowego funkcjonowania systemu, błędy w projekcie instalacji fotowoltaicznej mogą skutkować zbyt niską wydajnością systemu lub przewymiarowaniem instalacji. Na co zwrócić uwagę projektując instalację fotowoltaiczną?
Czym jest projekt instalacji fotowoltaicznej?
Zacznijmy od podstaw. Projekt instalacji fotowoltaicznej to dokumentacja techniczna, która określa wszystkie kluczowe parametry systemu PV (patrz: zestaw fotowoltaiczny), takie jak układ paneli PV, dobór inwertera, sposób, w jaki ma być zrealizowany montaż instalacji fotowoltaicznej oraz przewidywane uzyski energii. Jego głównym celem jest zapewnienie maksymalnej wydajności instalacji oraz jej zgodności z przepisami i normami technicznymi.
Taki projekt uwzględnia m.in.:
✅ Analizę warunków technicznych budynku lub gruntu, gdzie ma zostać zamontowana instalacja,
✅ Obliczenia związane z optymalnym ustawieniem paneli oraz ich liczbą,
✅ Dobór komponentów – modułów PV, inwertera, zabezpieczeń elektrycznych i okablowania,
✅ Przewidywaną produkcję energii w skali roku,
✅ Integrację z innymi systemami, np. magazynami energii czy systemami zarządzania energią (HEMS).
Dopiero na podstawie takiego projektu możliwa jest bezpieczna i efektywna realizacja instalacji, a w wielu przypadkach jest on także wymagany do uzyskania dofinansowania do fotowoltaiki.
Projekt instalacji fotowoltaicznej – indywidualne podejście
Każda instalacja powinna być zaprojektowana pod indywidualne potrzeby Klienta i dostosowana do warunków technicznych miejsca instalacji. Co warto wiedzieć zanim będzie mieć miejsce montaż paneli fotowoltaicznych? Aby stworzyć projekt instalacji fotowoltaicznej niezbędne są szczegółowe informacje o miejscu montażu jak:
- rodzaj pokrycia dachowego (blachodachówka, blacha trapezowa, dachówka ceramiczna, bitumiczna itp.),
- wymiary dachu,
- kąt nachylenia dachu,
- ekspozycja budynku względem słońca (dokładny adres),
- w przypadku montażu na gruncie istotna jest wielkość działki przeznaczonej pod budowę i jej usytuowanie,
- zużycie prądu w danym gospodarstwie domowym lub firmie (wysokość rachunków za prąd, przewidywane zużycie).
Projektu instalacji fotowoltaicznej w postaci etapów
- Określenie bieżącego i planowanego zużycia prądu w gospodarstwie domowym – dzięki temu możliwy jest właściwy dobór mocy instalacji. Zbyt mała moc sprawi, że elektrownia słoneczna nie będzie wystarczająco wydajna, z kolei za duża moc to niepotrzebna inwestycja i wydłużony czas zwrotu.
- Ocena możliwości montażowych i dobór wielkości instalacji przy uwzględnieniu strat wynikających np. z zacienienia. Gdy wiemy już ile modułów należy zamontować należy rozplanować rozmieszczenie paneli na dachu biorąc pod uwagę strefy zacienień jakie mogą się tworzyć w ciągu dnia.
- Obliczenie uzysku energii elektrycznej w ciągu roku (wynikającego z zaplanowanego położenia paneli). W przypadku jeśli nie jest możliwe zamontowanie modułów w strefach bez zacienienia należy zaplanować zastosowanie optymalizatorów mocy, które będą wymuszać pracę w punkcie mocy maksymalnej, dzięki temu zwiększymy uzysk z instalacji.
- Ustalenie technicznych możliwości rozmieszczenia przewodów instalacji – przed przystąpieniem do montażu ustala się miejsce wpięcia instalacji fotowoltaicznej do instalacji wewnętrznej elektrycznej w budynku oraz miejsce montażu falownika. Prawidłowo wykonane opracowanie zawiera także plan wykonania instalacji zabezpieczającej układ przed przepięciami prądowymi i sprzężeniami.
- Określenie planowanego efektu ekologicznego – w wyniku budowy instalacji fotowoltaicznej następuje redukcja zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery, powstających w procesie spalania paliw dla celów energetycznych. Aby ocenić efekt ekologiczny szacuje się wielkość emisji unikniętej w wyniku zastosowania energii odnawialnej.
Dobry projekt instalacji fotowoltaicznej kluczem do sukcesu
Każdy projekt – nie tylko projekt instalacji fotowoltaicznej – musi być dostosowany do konkretnych warunków technicznych i zapotrzebowania gospodarstwa domowego na energię elektryczną. Na indywidualnym spotkaniu doradca Columbus Energy ma już gotowy projekt rozmieszczenia instalacji na dachu Klienta i konsultuje z nim możliwości montażowe jak np. umiejscowienie falownika.
Dzięki wizycie na miejscu montażu i rozmowie z zainteresowanym, specjalista jest w stanie precyzyjnie dobrać moc instalacji fotowoltaicznej i zaplanować rozmieszczenie okablowania, paneli na dachu/lub gruncie. Dobry projekt zapewnia prawidłową pracę systemu fotowoltaicznego który generuje wymierne oszczędności.
Aspekty formalne i pozwolenia – co trzeba załatwić przed rozpoczęciem projektu instalacji PV?
Projekt instalacji fotowoltaicznej to nie tylko dobór odpowiednich komponentów i ich rozmieszczenie, ale także spełnienie wymagań formalnych. Warto wiedzieć, jakie dokumenty są potrzebne przed rozpoczęciem montażu i podłączeniem instalacji do sieci.
1. Czy instalacja fotowoltaiczna wymaga pozwolenia na budowę?
W większości przypadków instalacja PV do 50 kWp nie wymaga pozwolenia na budowę. Wyjątki to sytuacje, gdy:
- panele mają być zamontowane na budynku wpisanym do rejestru zabytków,
- konstrukcja instalacji wpływa na stabilność dachu i wymaga analizy nośności,
- instalacja ma być umiejscowiona na ziemi i przekracza 50 kWp (wtedy może być traktowana jako elektrownia).
2. Zgłoszenie instalacji do operatora sieci (OSD)
Po montażu instalacji należy zgłosić ją do operatora sieci dystrybucyjnej (np. PGE, Tauron, Enea, Energa). Wymagane dokumenty to:
- formularz zgłoszeniowy (dostępny na stronie operatora),
- schemat instalacji elektrycznej,
- certyfikaty zastosowanych urządzeń (paneli i inwertera),
- pełnomocnictwo, jeśli zgłoszenie składa instalator w imieniu właściciela.
Operator ma 30 dni na podłączenie instalacji do sieci i wymianę licznika na dwukierunkowy.
3. Dofinansowania i ulgi podatkowe
Jeśli inwestor chce skorzystać z programów wsparcia (np. dofinansowanie Mój Prąd 6.0 czy program Czyste Powietrze), dokumentacja projektowa powinna być zgodna z wymogami tych programów. Ponadto osoby fizyczne mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, odliczając koszt instalacji od podatku dochodowego.
4. Certyfikaty i zgodność z normami
Projekt instalacji fotowoltaicznej powinien uwzględniać normy bezpieczeństwa, np.:
- PN-EN 62446 – wymagania dotyczące dokumentacji i testów instalacji PV,
- PN-HD 60364-7-712 – zasady ochrony przeciwporażeniowej w systemach PV,
- PN-EN 50549-1 – wymagania dotyczące przyłączania mikroinstalacji do sieci niskiego napięcia.
Dopilnowanie kwestii formalnych pozwala uniknąć problemów z eksploatacją instalacji oraz zapewnia możliwość skorzystania z dofinansowań i ulg podatkowych.